Prezydent Karol Nawrocki ogłosił w orędziu decyzję o zawetowaniu ustawy dotyczącej przystąpienia do europejskiego mechanizmu pożyczkowego SAFE. Głowa państwa argumentuje, że ustawa o SAFE stanowi zbyt duże ryzyko finansowe oraz grozi ograniczeniem suwerenności decyzyjnej Polski.
Prezydent wetuje ustawę o SAFE z powodu kosztów
Głównym powodem odrzucenia dokumentu są gigantyczne koszty obsługi długu, które według szacunków prezydenta mogą sięgnąć 180 miliardów złotych samych odsetek. Mechanizm SAFE zakłada zaciągnięcie zagranicznego kredytu w obcej walucie na okres 45 lat. Karol Nawrocki porównał to rozwiązanie do kredytów frankowych, ostrzegając przed ryzykiem gwałtownego wzrostu rat i kryzysu finansowego. Prezydent podkreślił, że na proponowanym rozwiązaniu zarobią głównie zachodnie instytucje finansowe, podczas gdy Polacy będą musieli spłacić kwotę dwukrotnie wyższą niż wartość samego kredytu.
Ryzyko utraty kontroli nad finansowaniem obronności
Prezydent wskazał również na zagrożenia polityczne wynikające z tak zwanej zasady warunkowości stosowanej przez Brukselę. W ramach mechanizmu SAFE finansowanie mogłoby zostać arbitralnie wstrzymane przez instytucje europejskie, mimo konieczności dalszej spłaty długu przez Polskę. Karol Nawrocki zaznaczył, że o bezpieczeństwie kraju powinny decydować wyłącznie polskie władze, a nie czynniki zewnętrzne. Wcześniej w tej sprawie zwołano Radę Bezpieczeństwa Narodowego oraz prowadzono liczne konsultacje z ekspertami, jednak zaproponowane poprawki nie rozwiały wątpliwości prezydenta.
Projekt Polski SEJF 0% jako alternatywa dla pożyczki
W miejsce zawetowanych przepisów prezydent zaproponował powołanie Polskiego Funduszu Inwestycji Obronnych pod nazwą Polski SEJF 0%. Nowy fundusz ma działać pod pełną kontrolą polskiego parlamentu i rządu, gwarantując przejrzystość wydatków oraz swobodę w wyborze dostawców sprzętu wojskowego. Rozwiązanie to ma opierać się na ponad politycznej współpracy, pozwalając na rozwój krajowego przemysłu zbrojeniowego bez ryzyka utraty suwerenności. Karol Nawrocki zaapelował do wszystkich sił politycznych o sprawne rozpoczęcie prac nad tym projektem w Sejmie.
