W polskiej polityce rozgorzał ostry spór dotyczący ustawy umożliwiającej rządowi Donalda Tuska zaciągnięcie wieloletniej pożyczki z funduszu SAFE. Głównym punktem zapalnym stały się zapisy w uzasadnieniu projektu, które według opozycji wprowadzają mechanizm warunkowości znany z Krajowego Planu Odbudowy.
Zarzuty opozycji i mechanizm warunkowości
Europoseł Daniel Obajtek publicznie zarzucił rządowi wprowadzanie opinii publicznej w błąd w sprawie zasad wypłaty kolejnych transz środków. Według polityka, w dokumentach widnieją zapisy o konieczności realizacji konkretnych kamieni milowych, co daje Komisji Europejskiej narzędzie do decydowania o kierunkach zbrojeń Polski. Opozycja twierdzi, że w programie SAFE próbuje się przemycić „pseudomechanizm praworządności”, który ma służyć do wywierania presji na Warszawę.
Zgodnie z informacjami przekazanymi przez Daniela Obajtka, wnioski o wypłatę środków mają być składane do Brukseli dwa razy w roku, a ich realizacja będzie ściśle uzależniona od spełnienia wymogów narzuconych przez organy unijne. Politycy PiS wyrażają głęboką niechęć do takich rozwiązań, porównując je do trudnych negocjacji prowadzonych wcześniej w ramach KPO.
Wyjaśnienia rządu i kwestia transparentności
Minister Adam Szłapka w rozmowie z mediami kategorycznie zaprzeczył, jakoby w rozporządzeniu SAFE istniał formalny mechanizm kamieni milowych. Wyjaśnił on, że kontrowersyjne sformułowanie użyte w uzasadnieniu ustawy jest jedynie synonimem realizacji kolejnych etapów inwestycji wojskowych. Według przedstawicieli rządu, jedynym twardym warunkiem wypłaty środków jest zapewnienie pełnej transparentności wydatków oraz ochrony antykorupcyjnej.
Szłapka podkreślił, że cały polski komponent programu został przygotowany w kraju przez polskich wojskowych, a Komisja Europejska zaakceptowała go bez wprowadzania jakichkolwiek zmian. Rząd stoi na stanowisku, że obecna dyskusja jest wynikiem manipulacji politycznych, a system SAFE różni się zasadniczo od mechanizmów wynegocjowanych przez poprzednią ekipę rządzącą.
